ChatGPT ile mülakat provası: rol yapma promptu ve sınırları

Mülakata hazırlanmanın en iyi yolu, soruları okumak değil, yanıtları yüksek sesle vermektir. Kafanda kusursuz görünen bir yanıt, ağzından çıktığında dağınık ve uzun olabilir. Bir arkadaşınla prova yapmak her zaman mümkün değil; ChatGPT, Gemini ya da Claude gibi bir dil modeli bu açığı kısmen kapatabilir.

Bu yazıda bir dil modeliyle mülakat provasını nasıl kuracağını, yanıtlarına nasıl geri bildirim alacağını ve bu yöntemin nerede yetersiz kaldığını anlatıyoruz.

Provayı hazırlamak

Başlamadan önce üç şeyi hazır et: başvurduğun ilanın metni, CV'n ve bu mülakatın türü (İK ön görüşmesi, yöneticiyle teknik görüşme ya da vaka mülakatı). Model bu üçünü ne kadar net bilirse, soruları o kadar gerçekçi olur.

CV'ni yapıştırmadan önce adını, telefonunu, e-postanı ve adresini sil. Model bu bilgilere ihtiyaç duymaz.

Bir de karar ver: yazarak mı, konuşarak mı çalışacaksın? Birçok sohbet uygulamasının sesli modu var. Gerçek mülakata en yakın deneyim sesli olandır, çünkü düşünürken susmayı ve "şey" demeden cümleyi toparlamayı da çalışırsın. Yazarak çalışıyorsan en azından yanıtı yazmadan önce yüksek sesle söyle.

Prompt 1: mülakatçı rolü

İlk prompt, modeli bir mülakatçıya dönüştürür ve her seferinde tek soru sormasını sağlar. Türkiye'de mülakatlarda sorular çoğunlukla "siz" hitabıyla sorulur; model de öyle yapsın.

Sen bu ilanın işe alım yöneticisisin ve benimle bir mülakat yapacaksın. Mülakat Türkçe ve "siz" hitabıyla olsun.

Kurallar:
- Her seferinde yalnızca bir soru sor ve yanıtımı bekle.
- Yanıtım belirsizse ya da bir iddiamı kanıtlamıyorsa, bir takip sorusu sor (örneğin: "Bu projede sizin payınız neydi?", "Sonucu nasıl ölçtünüz?").
- Toplam 8 soru sor: 3 davranışsal, 3 ilanla ilgili mesleki, 1 CV'mdeki bir boşluk ya da geçiş hakkında, 1 "sizin sorunuz var mı" sorusu.
- Mülakat bitene kadar geri bildirim verme, beni övme.
- Şirketin gerçek mülakat süreci hakkında bilgi uydurma. CV'mde olmayan bir deneyimi varsayma.

"Hazırım" dediğimde ilk soruyla başla.

CV'M:
[CV metnini buraya yapıştır]

İLAN:
[ilan metnini buraya yapıştır]

MÜLAKAT TÜRÜ:
[İK ön görüşmesi, teknik görüşme ya da vaka mülakatı]

Bu promptun en değerli kısmı takip sorularıdır. Gerçek mülakatlarda asıl sınav ilk soruda değil, "peki siz tam olarak ne yaptınız?" sorusunda yaşanır.

Prompt 2: STAR geri bildirimi

Mülakat bittiğinde, aynı sohbette ikinci promptu gönder. Bu prompt, yanıtlarını durum, görev, eylem ve sonuç (STAR) çerçevesiyle değerlendirir.

Mülakat bitti. Şimdi rol değiştir: sen deneyimli bir mülakat koçusun. Verdiğim her yanıtı STAR çerçevesiyle değerlendir.

Her yanıt için:
1. Durum, görev, eylem ve sonuç parçalarından hangileri vardı, hangileri eksikti? Var olan her parça için yanıtımdan ilgili cümleyi tırnak içinde aynen alıntıla.
2. Eylemi "biz" yerine "ben" ile anlattım mı? Kendi payım net mi?
3. Sonuçta ölçülebilir bir şey var mı? Yoksa [METRİK EKLE] yaz; rakam uydurma.
4. Yanıt ne kadar uzundu? 2 dakikayı geçtiyse neyi kısaltmalıyım?

Kurallar:
- Yanıtımda olmayan bir şeyi söylemişim gibi yazma.
- Genel övgü verme. Her yanıt için en fazla 2 somut düzeltme öner.

Çıktı: her soru için en fazla 6 satırlık bir değerlendirme. En sona, tüm mülakatta tekrarlanan en önemli 3 sorunu yaz.

Prompt 3: zor takip soruları

İlk turdan sonra zayıf kaldığın bir yanıtı seç ve üzerine gitmesini iste. Gerçek mülakatlarda en çok zorlandığın yer burası olacak.

Şimdi yeniden mülakatçı ol. Aşağıda bir mülakat sorusunu ve ona verdiğim yanıtı veriyorum. Bu yanıta arka arkaya 4 takip sorusu sor; ben her birini yanıtladıktan sonra bir sonrakine geç.

Takip soruların şunları sınasın: kendi payım, kullandığım yöntem ya da araç, sonucu nasıl ölçtüğüm ve işler ters gitseydi ne yapardım.

Kurallar:
- CV'mde ve yanıtımda olmayan bir deneyimi varsayma.
- Soruları "siz" hitabıyla sor. Geri bildirimi 4 soru bittikten sonra, en fazla 5 madde olarak ver ve her maddede yanıtımdan bir cümle alıntıla.

SORU:
[soru]

YANITIM:
[yanıtın]

Bu yöntemin sınırları

Bir dil modeliyle prova yapmak faydalıdır, ama bazı sınırlarını bilmen gerekir.

Model nazik olmaya eğilimlidir. Açıkça yasaklasan bile çoğu yanıta "harika bir örnek" diye başlar. Övgüyü atla, düzeltmelere bak. Hiç düzeltme gelmediyse aynı yanıtı başka bir sohbette yeniden değerlendirmesini iste.

Değerlendirme tutarsız olabilir. Aynı yanıtı iki kez gönderdiğinde farklı notlar alabilirsin. Bu yüzden modelin verdiği puanlara değil, işaret ettiği eksik parçalara odaklan: sonuç yok mu, pay belirsiz mi, yanıt fazla mı uzun?

Sesi ve tonu duymaz. Yazılı çalışıyorsan model duraksamalarını, konuşma hızını ve ses tonunu göremez. Yanıtlarını telefonuna kaydedip dinlemek bu açığı kapatır.

Şirketi tanımaz. Model, bir şirketin mülakatlarında gerçekte ne sorulduğunu bilmez; bildiğini iddia ederse şüpheyle yaklaş. Gerçek sorular için o şirkette mülakata girmiş kişilerin deneyimlerine bakmak daha güvenilirdir. Rol bazında sık sorulan soruları mülakat soruları sayfasında derledik.

Yanıtın doğruluğunu sınayamaz. Model, anlattığın projenin gerçekten öyle olup olmadığını bilemez. CV'nde yazan her iddiayı mülakatta savunabilmen gerekir; Kolay İK'nın Nisan 2025 anketinde katılımcıların %52'si CV ile aday arasındaki tutarsızlıkları mülakatta fark ettiğini söyledi. Provada anlatamadığın bir maddeyi CV'nden çıkarmayı düşün.

Mülakat Atölyesi ne farklı yapar

İş Kulisi'nin Mülakat Atölyesi, provanın puanlamasını bir dil modeline bırakmaz. Yanıtını cümle cümle okur, her ölçütü hangi cümlenin karşıladığını gösterir ve eksik kalan parçayı söyler: sonucu anlatan bir cümle yoksa, bunu hangi yanıtta eksik bıraktığını görürsün. Puan sabit kurallarla verildiği için aynı yanıt her seferinde aynı puanı alır. Böylece ikinci denemende gerçekten ilerleyip ilerlemediğini ölçebilirsin.

Sorular ilana, CV'ne ve topluluğun paylaştığı gerçek mülakat deneyimlerine göre seçilir. Sesli yanıt verebilirsin; konuşmanı tarayıcın yazıya çevirir ve bize yalnızca metin gelir.

Dil modeliyle prova ve Mülakat Atölyesi birbirinin yerine geçmez, birlikte işe yarar. Model serbest bir sohbet ve takip soruları için iyidir, sabit ölçütlü değerlendirme ise ilerlemeni izlemek için.

İstersen Atölye'yi 3D sahnede de açabilirsin: görüşmeci karşına oturur, soruları altyazıyla yöneltir, eksik kalan nokta için takip sorusu sorar. Mülakat Simülasyonu'nun 3 soruluk demosunu hesap açmadan, ücretsiz deneyebilirsin.

Mülakattan önce CV'nin nasıl okunduğunu görmek istersen ücretsiz ATS kontrolü dosyanı okur, ayrıştırıcının ne gördüğünü gösterir ve "yapay zekâ izi" taşıyan kalıpları listeler.